पाथीभरामा केवलकार कति आवश्यक ?

नवीन योगी

झापा/नेपालको प्रसिद्ध धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्य पाथीभरा मन्दिरमा केबलकार सञ्चालनको चर्चा व्यापक रूपमा भइरहेको छ। यो परियोजना कतिपयका लागि आधुनिक पूर्वाधार विकासको सकारात्मक उदाहरण हो भने कतिपयका लागि परम्परागत पैदलयात्रा संस्कृतिमाथि धक्का दिने प्रकल्प हो। यस लेखमा, पाथीभरा क्षेत्रमा केबलकारको प्रभावलाई बहुआयामिक रूपमा विश्लेषण गरिन्छ।

पाथिभरमा केबलकारको आवश्यकता र सम्भावना हरु:-
१. पर्यटन प्रवर्द्धन
-केबलकारले पाथीभरा मन्दिरसम्म पुग्न सजिलो बनाउनेछ, जसले गर्दा वृद्ध, असक्त तथा अन्य यात्रीहरूलाई सहज यात्रा गर्न मद्दत गर्नेछ।
-पर्यटकहरूको सङ्ख्या बढ्न सक्ने सम्भावना छ, जसले स्थानीय व्यवसायहरू (होटल, रेस्टुरेन्ट, पसल) लाई फाइदा पुर्याउनेछ।
२. आर्थिक लाभ
-केबलकार सञ्चालनबाट सरकारी राजस्व वृद्धि हुनेछ।
-स्थानीय युवाहरूलाई रोजगारीको अवसर सिर्जना हुन सक्छ।
-नयाँ पूर्वाधार निर्माणसँगै स्थानीय क्षेत्रको समग्र विकास हुने सम्भावना छ।

नकारात्मक असरहरू र सम्भावित चुनौतीहरू
१. पारम्परिक पदयात्राको प्रभाव
पाथीभरा पुग्नका लागि परम्परागत पदमार्ग लोकप्रिय छ, जसले यात्रुहरूलाई प्राकृतिक सौन्दर्य र आध्यात्मिक अनुभूति प्रदान गर्छ।
केबलकार आएपछि पैदलयात्राको आकर्षण घट्न सक्ने सम्भावना छ, जसले गाइड, बोक्ने, होटल व्यवसायी जस्ता धेरै स्थानीय रोजगारी गुम्न सक्छ।
२. पर्यावरणीय असर
केबलकार निर्माणका लागि रूख कटान, भू-परिवर्तन तथा जैविक विविधतामा असर पर्ने सम्भावना रहन्छ।
अव्यवस्थित पर्यटनले फोहोर व्यवस्थापनको समस्या बढाउने खतरा रहन्छ।
३. सांस्कृतिक प्रभाव
धार्मिक स्थलको महत्व पैदलयात्रासँग जोडिएको छ। सहज पहुँचले तीर्थयात्राको कठिनाइ घटाउने भए पनि यसको मौलिकता कम हुन सक्छ।
स्थानीय बासिन्दाहरूको परम्परागत व्यापार तथा संस्कृतिमा असर पर्ने सम्भावना छ।

निश्कर्षमा पाथीभरामा केबलकार निर्माणले पर्यटन, अर्थतन्त्र, रोजगारी र पूर्वाधार विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। तर, यसले पारम्परिक पदयात्रा, वातावरणीय सन्तुलन तथा स्थानीय संस्कृतिमा असर पुर्याउना सक्छ। यदि परियोजनालाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाइयो भने यो वरदान सावित हुन सक्छ। अन्यथा, स्थानीय रोजगार गुम्ने, पर्यावरणीय क्षति हुने, तथा सांस्कृतिक महत्त्व गुम्ने सम्भावना रहन्छ त्यसैले, केबलकारको विकास गर्दा दिगो पर्यटन, वातावरण संरक्षण तथा स्थानीय समुदायको सहभागितालाई प्राथमिकता दिन सके पाथीभरा केबलकार परियोजना वरदान बन्न सक्छ, अन्यथा यो अभिशाप बन्ने खतरा रहन्छ।